მთავარი | სიახლეები | სკოლები | სამასწავლებლო | უნივერსიტეტები | სკოლამდელები - skolamdelebi.ge | მსოფლიო | სხვა სიახლეები |
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურის საჯარო სკოლის მოსწავლეები სხვადასხვა საინტერესო აქტივობას დიდი მონდომებით ასრულებენ.
ამჯერად, მე-7 კლასის მოსწავლეებმა გაკვეთილებიდან მიღებული ცოდნა პრაქტიკაში გამოიყენეს, მათ ბიოლოგიის მასწავლებელის მარიამ გობრონიძის ხელმძღვანელობით, სკოლის საცდელ ნაკვეთზე რამდენიმე ჯიშის ვარდის კალმით გამრავლება გადაწყვიტეს.
ისინი აქტივობაში მონდომებითა და ინტერესით ჩაერთნენ.
„ვარდის გამრავლების მეთოდებია: კალმით, კვირტით, მყნობით, ბუჩქის გაყოფით, გადაწვენით, ფესვების ამონაყარით. ძირითადად ვიყენებთ კალმით გამრავლებას, რომელიც ორ კვირაში ხდება.
საქართველო უხვადაა დაჯილდოებული ბუნებრივი სიმდიდრითა და სილამაზით. ჩანჩქერებით, მინერალური წყლებით, კურორტებით, შესანიშნავი ხეხილის ბაღებითა და ვენახებით, მრავალფეროვანი ტყეებით და სურნელოვანი ყვავილებით.
საქართველო ძველთაგანვე უდიდეს სანერგე ბაზას წარმოადგენდა უძვირფასეს მცენარეთა ჯიშების გამოსაყვანად. აქედან გაჰქონდათ სხვა სახელმწიფოში მრავალი დეკორატიული და სამრეწველო მცენარის თესლი, ნერგი, მათ შორის ვარდიც.
ჩვენთან ვარდი გვხვდება დიდი რაოდენობით მთასა და ბარში. ბაღის ვარდი, რომელიც მსოფლიო კულტურაში რამდენიმე ათასი ჯიშით არის წარმოდგენილი, ასკილის გარდაქმნა-გაუმჯობესების შედეგად არის მიღებული.
საქართველოში ვარდის კულტურა დასაბამიდან სიყვარულის, სილამაზის და გამარჯვების გამომხატველ საგნად იყო აღიარებული, რასაც მოწმობს არქეოლოგიური გათხრები.
ვარდი, როგორც დეკორაციული და სამრეწველო მნიშვნელობის მცენარე, დიდი ხანია იპყრობს მებაღე-სელექციონერების ყურადღებას. მსოფლიო ლიტერატურაში ფლორის არც ერთ წარმომადგენელზე იმდენი არ დაწერილა, რამდენიც ვარდზე. ეს იმით აიხსნება, რომ ვარდი ეკუთვნის იმ უაღრესად სასარგებლო მცენარეებს, რომლებიც ადამიანის მრავალმხრივ მოთხოვნილებას აკმაყოფილებს.
ვარდის მნიშვნელობა პრაქტიკულ ცხოვრებაში დიდია. მისგან ამზადებენ სუნამოს, ღვინოს, წამლებს, ეთეროვან ზეთებს, ვიტამინებს, ძმარს, საღებავ ნივთიერებებს, მთრიმლავ ექსტრატებს, ჩაის სუროგატს და ა. შ.
დეკორატიულ მებაღეობაში გარეული ვარდი იხმარება, როგორც საუკეთესო საძირე მასალა, სასელექციო ცოცხალ ღობედ და აგრეთვე ეროზიის საწინააღმდეგო საშუალებად.
კულტურულ ვარდს ადამიანი მრავალნაირად იყენებს: ბაღ-პარკების, ქუჩების, ეზოების, აივნების, ღობეების, ხეივნებისა და ოთახების დასამშვენებლად.
დეკორატიული თვალთახედვით, თავისი ულამაზესი ფორმით, ფერითა და სურნელით ვარდს ბადალი არ ჰყავს.
ვარდი ეკუთვნის ვარდისებრთა ოჯახს. კულტურულ მებაღეობაში ვარდის ასამდე სახეობა და რამდენიმე ათასი ჯიშია ცნობილი, რომლებიც ერთმანეთისგან როგორც ბუჩქის აღნაგობით ისე ყვავილის ფორმით, ფერით და სუნით განსხვავდებიან. ვარდის ზოგიერთი ჯიში განუწყვეტლივ ყვავის, იშვიათი სილამაზისაა და მრავალნაირი ფერის, ნაზი და სასიამოვნო არომატის მქონე ყვავილებით, რომლის გვირგვინის ფურცლები ეთერზეთებს შეიცავს.
ვარდის კულტურული ჯიშები მიღებულია სპარსეთის, ინდოეთის და სამხრეთ ევროპის ვარდის ჯიშებთან შეჯვარებით. საერთოდ, ვარდის კულტურა ევროპაში აღმოსავლეთ ქვეყნებიდან გავრცელდა. ბოტანიკოს - სისტემატიკოსები ვარდს სამ ჯგუფად ყოფენ: ევროპული, ინდოეთის და ხვიარა ვარდი.
გავეცნოთ ჩვენში გავრცელებულ ზოგიერთ ვარდს:
ჩაის ვარდი - დეკორატიულ ვარდთა შორის ყველაზე პოპულარულია, იგი ჩინეთიდან ინდოეთში შემოიტანეს, ინდოეთიდან კი საქართველოში. არომატით ჩაის წააგავს და სახელწოდებაც აქედან მოდის.
ჩაის ვარდი უნაზესი ბუჩქია, რომელსაც ულამაზესი და მტევნისებური ყვავილები აქვს, თითოეულში 5-7 ყვავილია, ისინი ყვავილის გრძელ ყუნწზე არიან განლაგებული, აქვს საკმაოდ სქელი, ლამაზი გვირგვინის ფურცლები, სიცივეს სუსტად იტანს, მისგან მიიღება საუკეთესო ჰიბრიდი.
ყვითელი ვარდი - არცთუ დიდი ხანია რაც გამოიყვანა საფრანგეთის გამოჩენილმა ჰიბრიდიზატორმა პერნე დიუშმა .
რემონტატული ვარდი - სიცივეს შედარებით უკეთ იტანს, მაღალი ღერო და ბუთხუზა ყვავილები აქვს, კარგად ხარობს როგორც გრუნტში ისე ქოთნებში, ყვავილი უხვი იცის, გრუნტში ადრე გაზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე ყვავის.
ხვიარა ვარდი - სიმაღლე რამოდენიმე მეტრს აღწევს, მისი ყვავილი მრავალღეროვანი და მტევნისებურია. ხარობს კედლებზე, ხეზე, კლდეზე. იგი სამხრეთის მცენარეა, სიცივეს ვერ იტანს. ხვიარა ვარდი მიღებულია ჩაის ვარდის ჰიბრიდისგან.
დეკორატიული ვარდი - (საპარკე) ვარდის ეს ბუჩქი სხვა ვარდებისგან განსხვავდება, როგორც ფორმით, ისე გამოყენებით.
მაისის ვარდი - წარმოქმნილია ასფურცელა ვარდისაგან, მისი ფურცლებისგან ეთერზეთს იღებენ. მაისის ვარდის ლამაზი ვარდისფერი ყვავილები მდიდარია ნაზი და სასიამოვნო არომატით.
ვარდის გამრავლების მეთოდებია: კალმით, კვირტით მყნობით, ბუჩქის გაყოფით, გადაწვენით და ფესვების ამონაყარით. თბილ ადგილებში, სადაც ნიადაგი არ იყინება მას კალმით ამრავლებენ ღია გრუნტში. ხოლო ცივ ადგილებში სათბურებში. საკალმე მასალის აღების საუკეთესო დროა ვეგეტაციის დამთავრების პერიოდი (ფოთლების ჩამოცვენის შემდეგ) სექტემბრის მეორე ნახევარი ან ოქტომბერი.
ცდამ გვიჩვენა საკალმედ უკეთეს შედეგს იძლევა იმავე წელს მომწიფებული ნაზარდის გამოყენება. კალმის მორფოლოგიური ქვედა ნაწილი უშუალოდ კვირტის ქვეშ უნდა გადაიჭრას, ზედა კი კვირტის ზევით ერთ სანტიმეტრზე. კალმის დარგვა ჩვენს პირობებში შემოდგომით ხდება, იქ სადაც მოსალოდნელია დიდი ყინვები კალამი გაზაფხულზე უნდა დარგონ.
ვარდის კალმით გამრავლება შეიძლება ორ კვირაში:
ივნისის ბოლოს იწყება ზაფხულის კალმით გამრავლება, ამ პერიოდში მერქანი იწყებს გამაგრებას. კალამი უნდა ავჭრათ 5-8 სმ სიგრძის, ყლორტის შუა ნაწილიდან 2-3 კვირტით. კალამი წვერში სწორად იჭრება, ქვემოთ კი ცერად კვირტის ძირში.
კალმებს ვაფესვიანებთ პატარა ქოთნებში, პოლიეთილენის პარკში ან ყუთში არა ღრმად.
საჭიროა მიწის შერჩევა 4:2:2
4 - კორდის მიწა
2 - გადამწვარი ნაკელი
2 - ზემოთ ეყრება 21 სმ-ზე სილა.
ტემპერატურა 10 – 18 გრადუსს არ უნდა აღემატებოდეს, ოთახის პირობებში მოწყობილ სათბურში დღეში 2 – 3-ჯერ წყლით იპკურებოდეს.
დაფესვიანებული კალამი უნდა დარგონ მსუბუქ და წყალგამტარ ნიადაგში, ნიადაგი კარგად უნდა იყოს დამუშავებულ 30სმ განოყიერებული გადამწვარი ნაკელით.
დაფესვიანებული კალამი იმავე წელს შემოდგომაზე ან მეორე წლის გაზაფხულზე მუდმივ ადგილზე უნდა გადავრგოთ.
კალმით გამრავლებული ვარდები კარგია ქოთნის კულტურისათვის. საკუთარფესვიანი ქოთნის ვარდი უფრო ადრე იწყებს ვეგეტაციას და ყვავილობას, ვიდრე ნამყენი, რაც მათ ბიოლოგიასთანაა დაკავშირებული.
ეს ინფორმაცია საინტერესო აღმოჩნდა მოსწავლეებისათვის. მე-7 კლასში ერთ-ერთ საკითხად მოცემულია მცენარეთა ვეგეტატიური გამრავლება, გამოვიყენეთ გაკვეთილებიდან მიღებული ცოდნა, გავითვალისწინეთ ვარდის გამრავლების მეთოდები, მისი შეხამება ჩვენს კლიმატთან და გადავწყვიტეთ, სკოლის საცდელ ნაკვეთზე რამდენიმე ჯიშის ვარდი კალმით გაგვემრავლებინა.
რადგან შემოდგომა შესაფერისი დროა დაკალმებისათვის, მოსწავლეებთან ერთად მოვამზადეთ ხვიარა და მაისის ვარდის კალმები და პოლიეთილენის ჭიქებში ჩავრგეთ დასაფესვიანებლად. გაზაფხულამდე ვარდები ბიოლოგიის კაბინეტში იცხოვრებენ მეშვიდეკლასელთა მზრუნველობის ქვეშ, გაზაფხულზე კი დაფესვიანებულ ნერგებს სკოლის საცდელ ნაკვეთზე გადავრგავთ“,- წერს სკოლის ბიოლოგიის მასწავლებელი მარიამ გობრონიძე.
იხილეთ ფოტოები:
20 კითხვის შედეგად კი გამარჯვებულებიც გამოვლინდნენ
კლასების გაყოფა საგნების მიხედვით - ეროვნული სასწავლო გეგმა
„ვისაც წელს არ გაუმართლა და ვერ გახდნენ სტუდენტები, ვეტყოდი, რომ არასდროს დანებდნენ! ადამიანი არის საოცარი ქმნილება, რომელსაც შეუძლია არ დანებდეს
etaloni.ge-ს ბლიც-კითხვებს შაუმიანის N3 საჯარო სკოლის დირექტორი აიდა აზატინი პასუხობს
სკოლაში პედაგოგს კარიერულ წინსვლას ულოცავენ
ახალი სასწავლო წლის პირველი გაკვეთილი - როგორ აქციოთ სკოლაში დაბრუნება სასიამოვნო მოვლენად?
როდის იწყება უნივერსიტეტებში პირველკურსელთა რეგისტრაცია - დოკუმენტების ჩამონათვალი, ვადები და სხვა დეტალები